De Toespraak

Persbericht 19 november 2014 - Een reconstructie van de aankondiging van de sluiting van de Limburgse mijnen en een blik in de toekomst
. Met o.a. Jaap Spijkers (Joop den Uyl) en Frans Timmermans.

Openingsvoorstelling Jaar van de Mijnen


Op 17 december 1965 houdt minister van economische zaken Joop den Uyl in de Stadsschouwburg van Heerlen een historische toespraak. Op woensdag 17 december 2014 klinken de woorden van PvdA-er Den Uyl van 49 jaar geleden opnieuw op precies dezelfde plek. Deze keer uitgesproken door acteur Jaap Spijkers. In dezelfde voorstelling spreekt Eurocommissaris en Heerlenaar Frans Timmermans. Hij blikt vooruit naar 2065, honderd jaar na Den Uyl.

In zijn ‘Eerste Mijnnota’ kondigt Joop den Uyl in 1965 de sluiting aan van de Limburgse mijnen. Een beslissing die ingrijpende gevolgen zal hebben voor de duizenden werknemers en hun gezinnen en voor Limburg als geheel. Den Uyl belooft die bewuste avond weliswaar ‘geen mijnsluiting zonder redelijk perspectief op ander werk,’ maar de tijd heeft geleerd dat de overheid die belofte maar moeizaam heeft kunnen waarmaken. De oudere generatie staat het nog vers in het geheugen. Voor veel jongeren is het niet meer dan een moment in de geschiedenis van hun (groot)ouders. Kunnen we hen een visie op de toekomst bieden?

Acteur Jaap Spijkers kruipt in de huid van de oud-minister van Economische Zaken. In de voorstelling wordt rond zijn toespraak het maatschappelijke en politieke klimaat in die decemberdagen van 1965 geschetst. Acteurs als Hans Trentelman van Toneelgroep Maastricht en Hans van Leipsig, Mieneke Bakker en Martijn van der Veen spelen de rollen van o.a. de burgemeester van Heerlen, de gouverneur van Limburg, de Limburgse bisschop, vakbondsmensen en een mijnwerkersgezin. De Limburgse theatermaker Servé Hermans (Toneelgroep Maastricht) voert de regie.

De voorstelling krijgt muzikaal invulling door het enige nog bestaande mijnwerkerskoor uit de vroegere Belgische mijnzetel Genk, slagwerker Edwin van der Burgt, operazangeres Lies Verholle en pianiste Elisabeth de Loore. De teksten voor de scènes worden geschreven door dramaturg Frans Hendrickx na historisch (media)onderzoek samen met journalist Wiel Beijer van Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad.
De voorstelling wordt afgesloten door Frans Timmermans. Hij neemt de taak op zich om de woorden die Den Uyl toen uitsprak te wegen. Wat is er allemaal van terecht gekomen? Maar hij schept vooral een nieuwe horizon voor de voormalige Mijnstreken in de Euregio Maas-Rijn: hoe ziet onze wereld er uit in 2065?

Regisseur Servé Hermans: “De sluiting van de mijnen is een bijna vergeten stuk vaderlandse geschiedenis. Maar juist door onze geschiedenis te kennen, kunnen we iets over de toekomst zeggen. Ik hoop dat we samen met Frans Timmermans iets kunnen zeggen over de toekomst die voor ons ligt. Ik ben verder bijzonder trots dat we deze theatrale avond kunnen maken samen met geweldige partners als L1 en de Limburgse kranten. De samenwerking met zulke partners is voor ons als theatergezelschap van onschatbare waarde. En de kruisbestuiving tussen de verschillende disciplines is bijzonder inspirerend. Ik hoop nu al op een vervolg.”

In samenwerking met L1, Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad
L1 doet de hele avond op tv verslag van de gebeurtenissen in Heerlen. De toespraak van EU-commissaris Frans Timmermans wordt integraal uitgezonden. Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad brengen op 17 december een speciale bijlage uit, die gewijd is aan de mijnen. De toespraak van Frans Timmermans wordt op 18 december in de Limburgse kranten afgedrukt.

Leo Hauben, hoofdredacteur van L1: “Volgens mij zijn voor jong en oud uitzendingen rond het Jaar van de Mijnen interessant. De oudere Limburgers hebben veel herinneringen aan deze heftige periode uit onze regionale geschiedenis. Jongere Limburgers kunnen we bewust maken van de belangrijke omslag die begon bij de sluiting van de steenkolenmijnen.”
Zowel Limburgse omroep als de Limburgse kranten willen tijdens M2015, het Jaar van de Mijnen, verleden, heden en toekomst van de mijnstreken belichten.

“Het Jaar van de Mijnen is voor de krant een dankbaar onderwerp. Een maatschappelijk relevant thema bovendien, waarmee je je op het gebied van kwaliteitsjournalistiek kunt onderscheiden. Het levert menselijke en persoonlijke verhalen op die een goed beeld schetsen van een belangrijk hoofdstuk in de Limburgse geschiedenis, maar ook een doorkijkje geven naar de toekomst”, zegt adjunct-hoofdredacteur Branko Eijssen van Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad.

Omroep en kranten vinden het vanwege de maatschappelijke verankering belangrijk om hierin samen te werken. Niet alleen met elkaar, maar ook met andere partners in de provincie, zoals in dit theaterproject met de culturele organisaties Toneelgroep Maastricht en het Parkstad Limburg Theater. “Zowel media als theater zijn belangrijke cultuurdragers, die door samenwerking een groter publiek kunnen bereiken”, zegt Leo Hauben. Samenwerking tussen L1 en Dagblad De Limburger en Limburgs Dagblad gebeurde de afgelopen jaren al projectmatig en sinds enkele maanden werken omroep en kranten intensief samen in het Limburgse nieuwsplatform 1Limburg.

De Toespraak
Naar een idee van: Wiel Beijer
Regie: Servé Hermans
Teksten en historisch (media)onderzoek: Frans Hendrickx en Wiel Beijer
Met: Jaap Spijkers (als Joop den Uyl), Hans Trentelman, Hans van Leipsig, Mieneke Bakker en Martijn van der Veen, het Genker Mijnwerkerskoor, slagwerker Edwin van der Burgt, operazangeres Lies Verholle, pianiste Elisabeth de Loore en Frans Timmermans
Een productie van: Parkstad Limburg Theaters in samenwerking met: Toneelgroep Maastricht, Dagblad De Limburger/Limburgs dagblad en L1 radio& televisie
Productie: Abraxas Culturele Evenementen
In opdracht van: de stichting Het Jaar van de Mijnen M2015 met steun van de gemeente Heerlen en de provincie Limburg
Wanneer: woensdag 17 december, voorstellingen om 16.00 en 20.00 uur
Waar: Theater Heerlen
Entree: 7,50, 10,00, 12,50, 15,00 en 17,50 euro.