20 & 21 juni

Schunck*, Heerlen, Parkstad

Dag van de architectuur: Nieuw Nederland

De landelijke Dag van de Architectuur heeft dit jaar als thema: Nieuw Nederland. Voor Heerlen en Parkstad Limburg heeft dit thema een bijzondere betekenis. De regio staat aan de vooravond van een grote transformatie opgave. Dit jaar, tijdens het Jaar van de Mijnen, is speciale aandacht voor het mijnverleden. Met de komst van een IBA in Parkstad wordt gewerkt aan een agenda naar 2020 en verder. De Dag van Architectuur biedt een programma voor iedereen die het verleden en de toekomst van Parkstad op een bijzondere manier wil ervaren. Het gehele weekend staat in het teken van een NIEUW Parkstad, de identiteit van de regio en initiatieven met en door bewoners.

20 juni:

Heerlen Holes: gesprek met NEZU AYMO

Op 20 juni organiseert SCHUNCK* een gesprek met archi- tectenburo NEZU AYMO. Zij zijn in samenwerking met het kunstcollectief SUPERFLEX een speciaal project gestart in een voormalige mijnwerkerskolonie in Hoensbroek: Heerlen Holes: Graven naar Nieuw Lotbroek. Tijdens de bijeenkomst kan iedereen meedoen aan opgravingen in de wijk en geven de architecten uitleg over het project.

Heerlen Holes: Graven naar een Nieuw lotbroek

SCHUNCK* en M2015 initiëren in Nieuw Lotbroek een traject onder regie van het Deense kunstenaarscollectief om samen met de bewoners, betrokkenen en stakehol- ders vanuit een constructieve dialoog over het verleden tot een gemeenschappelijke, aantrekkelijke toekomst voor het gebied te komen.

In juni starten de bewoners samen met SUPERFLEX en professionele archeologen met archeologische opgra- vingen op de plek waar tot voor kort nog mijnwerkerswo- ningen stonden. Opgravingen als tool (instrument) om het gesprek over het verleden, heden maar vooral ook de toe- komst van de wijk Nieuw Lotbroek op gang te brengen.

SUPERFLEX biedt hierbij een luisterend oor, dagen be- woners uit buiten de kaders te denken en verzamelen de door hen aangedragen behoeftes en input om vervolgens tezamen de nieuwe invulling van hun wijk vorm te geven.

De uit de grond opgehaalde vondsten maken de plaatse- lijke historie tastbaar en zullen verbrijzeld worden om vervol

gens tot terrazzo verwerkt te worden die later dit jaar plaats krijgen in een nieuwe ontmoetingsplaats in het hart van de wijk. Zo wordt de historie letterlijk gebruikt als de fundering voor de toekomst en zal het als startpunt dienen voor de ver- dere herontwikkeling van Nieuw Lotbroek in 2020.

Het kunstenaarsgesprek
& archeologische opgravingen

Op zaterdag 20 juni vindt aan de Margrietstraat in Nieuw Lotboek het gesprek met NEZU AYMO plaats. De architecten zullen het concept van het project uitgebreid toelichten. Maar er zal vooral ingegaan worden op hoe zij dit willen implementeren in Nieuw Lotbroek. Hierover gaan zij graag met u als bezoeker en/of buurtbewoner in gesprek.

Na het gesprek wordt u uitgenodigd om deel te ne- men aan de archeologische opgravingen.

Wie Zijn SUPERFLEX en nezu aymo?

SUPERFLEX is een Deense kunstenaarsgroep die in 1993 werd opgericht door Rasmus Nielsen (1969), Jakob Fenger (1968) en Bjornstjerne Christiansen (1969). Zij noemen hun kunstprojecten ‘tools’ dus gereedschappen of instrumenten. Het zijn vooral manieren van denken en doen, die later pas een vorm krijgen. SUPERFLEX’ tools kunnen door groepen, organisaties of personen worden overgenomen en voor hun eigen bedoelingen worden in- gezet en aangepast.

SUPERFLEX heeft internationale bekendheid gekre- gen met o.a. het park SUPERKILEN in Kopenhagen De- nemarken waarbij zij een werkwijze ontwikkelde waarbij bewoners een prominente rol kregen in het ontwikkelen en vormgeven van het park.

NEZU AYMO is een architectenburo gevestigd in Am- sterdam opgericht door Yukiko Nezu en Skafte Aymo-Boot. SUPERFLEX en NEZU AYMO werkten eerder al intensief samen aan verschillende projecten.

 

21 juni:

PArkstad mijn-route

Op 21 juni organiseert SCHUNCK* i.s.m. De Vrienden van SCHUNCK*/Architectuur, Continium Kerkrade en VVV Zuid-Limburg een speciale dubbele bus route door Kerkrade en Heerlen langs bouwwerken en locaties uit de tijd van de mijnen.

Speciaal voor de Dag van de Architectuur zijn twee routes samengesteld die door Kerkrade en Heerlen langs oude mijnsites, voormalige mijnkoloniën en andere mijn gerelateerde locaties zullen gaan. Deze volledig verzorg- de dag omvat twee routes (Kerkrade en Heerlen) die twee keer gereden worden, een keer voor de middag en een keer na de middag. Tijdens de bustour wordt uitleg gege- ven over de bijzondere eigenschappen en de kwaliteiten van de verschillende locaties. De locaties vormen nog steeds een belangrijk onderdeel van het DNA van de re- gio. De bijzondere architectuur, maar ook de ligging in het landschap zijn kenmerkend, en belangrijk als uitgangspunt voor toekomstige plannen voor Parkstad.

Route Heerlen

De route door Heerlen gaat o.a. langs Molenberg, Heksenberg, ON3, ON1, het Tempsplein en meer mijn-ge- relateerde locaties. Door de snelle groei van Heerlen als gevolg van de groeiende industrie, werd ‘ruimte’ ingevuld voor mijn-gerelateerde gebouwen.

In korte tijd zijn mijnkoloniën gebouwd, maar ook werden er nieuwe, grotere voorzieningen gebouwd in de stad zoals een nieuw gemeentehuis, een stads theater, een nieuw warenhuis en mijnscholen. Na de sluiting van de mijnen is tussen 1976 en 1985 veel afgebroken vanwege het plan ‘van zwart naar groen’. De (zwarte) industrie heeft plaats gemaakt voor nieuwe ontwikkelingen waarbij veel openbaar groen het uitgangs- punt was. De voormalige koloniën zijn onderdeel gewor- den van het uitgebreide stedelijke weefsel van Parkstad. Veel gebouwen in het centrum van Heerlen zoals de mijn- scholen hebben veelal een andere invulling gekregen. Het mijnverleden leeft op meerdere plekken in Heerlen, een indrukwekkende verzameling van gebouwen en locaties.

Route Kerkrade

De route in en rond Kerkrade neemt deelnemers mee op safari langs erfenissen van maar liefst vijf van de twaalf mijnen die ooit boven het Zuid-Limburg landschap uitto- renden: de Domaniale Mijn, de Willem-Sophia, Staatsmijn Wilhelmina en de mijnen Laura en Julia. Kerkrade was een mijnwerkersstad. In de jaren 1950 was meer dan de helft van de mannelijke beroepsbevolking mijnwerker. Schacht Nulland is de meest markante lieu de mémoire van het Kerkraadse mijnverleden. De overige silhouetten van de imposante mijnbedrijven met hun schachtbokken, koeltorens en schoorstenen zijn alleen nog aanwezig als herinnering of te zien op oude foto’s en schilderijen. Deze mijnsafari laat aan de hand van diverse objecten in het landschap, zoals abdij Rolduc, Villa Glück Auf, Watertoren Rimburg, de Botanische tuin en de woninggroepen ‘De Hopel’ en ‘Terwinselen’ zien dat er meer van het mijnver- leden is te (her-)ontdekken dan vaak wordt gedacht.